Sturen op ‘waarden’

Brainport Eindhoven. HET voorbeeld waar overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen samenwerken in een zo gelijkwaardig mogelijke driehoeksverhouding. Waar de economie als eerste is aangetrokken, waar bedrijven hun technologische vondsten internationaal vermarkten, en waar we inmiddels niet meer juichen met de handen in de zakken, maar trots zijn op wat we samen hebben neergezet.

Het valt me op dat we Brainport Eindhoven altijd benoemen met economische termen. Terwijl de basis onder Brainport eigenlijk allemaal zachte waarden zijn: openheid, elkaar iets gunnen, en samenwerking. De randvoorwaarde voor samenwerking is Vertrouwen met een grote V. Dat realiseren we ons vaak niet meer. We benoemen het zelden. Maar als je buiten Nederland bent, en je vertelt over samenwerking in Brainport Eindhoven – bijvoorbeeld in een land zoals Italie – hoor je het volgende: “Vertrouwen is voor ons land het grootste gemis (overheid, bedrijfsleven, maffia…). Daarom is er geen toekomst voor samenwerken voor een hoger doel. Het is zelfs een van de redenen waarom onze economie niet sterk is, of kan worden.”

Weet dus wat je in handen hebt in Brainport Eindhoven. Vertrouwen is een vorm van goud, waar we soms gewoon overheen walsen. Onze economische doelen zijn hard en meetbaar, en we gebruiken harde woorden: In Brainport voeren we een ‘battle for talent’, we zijn een ‘leger’. Eigenlijk kan ik me niet scharen achter strijdlustige woorden zoals deze. En ons strijdlustig ergens tegen afzetten is bovendien niet meer nodig. Nederland is te klein om als regio’s tegen elkaar op te bieden. Het toneel voor Nederland en een dergelijk sterk eco-systeem is het wereldtoneel. En in die andere buitenlanden zoeken we bovendien zelfs internationale partners om samen fantastische totaaloplossingen te vinden. Voor uitdagingen die we wereldwijd gaande zijn, op het gebied van gezondheid, mobiliteit en energie. Om samen de wereld waar mogelijk een stukje beter te maken.

Boven elk economisch doel – nationaal of internationaal – ligt wat mij betreft een hoger doel: het sociale doel. De zorg voor inwoners. We willen dat het geld dat bedrijven in Nederland verdienen, in zekere zin terugvloeit naar inwoners, en dat we allemaal delen in de economische groei. Of je nu hoog opgeleid bent of niet, of je nu gezond bent, of niet. Dat is een van de cultuureigenschappen van Nederland, en een onderdeel van de manier waarop we ‘democratie’ op de beste manier proberen vorm te geven.

Ik vraag me af: zouden deze zachte waarden (openheid, vertrouwen, samenwerking, samen voor het grote doel gaan, enig idealisme) hun positieve sporen hebben achtergelaten bij hen die in dit Brainport eco-systeem werken en leven? Zou men daar als mens door gevormd worden? Zijn we in deze tien jaar iets ten positieve veranderd? Geven wij deze waarden gemakkelijker mee aan onze kinderen, dan als we elders hadden gewerkt? Beinvloeden deze waarden – als basis voor een eco-systeem en verdienmodel – uiteindelijk niet ook de algemene Nederlandse cultuur? Of dat zo is, weten we niet. Maar wel dat we altijd moeten benadrukken dat de zachte waarden en relaties ten grondslag liggen aan het economisch succes van dit eco-systeem.

Ik ben groot voorstander van het sturen op ‘waarden’ en niet alleen op processen en financiele resultaten. Dat begint met het woorden geven aan waarden. Weten wat Vertrouwen inhoudt. En welk gedrag daar wel en niet bij hoort. Voelen of je bereid bent om samen voor een hoger doel te gaan. Dat typische Brainport Eindhoven uitgangspunt. Dat Vertrouwen moeten we koesteren.

Lees ook deze bespiegelingen

4 Reacties

  1. C Janssen

    Vanuit mijn economisch-geografisch perspectief kijk ik hier anders naar. Het doel van het uitdragen van waarden is in het beginsel om bij te dragen aan de acquisitieopgave, waardoor de waarden eigenlijk als locatiefactoren gelden. Hierin wordt onderscheid gemaakt in toplocatiefactoren en basislocatiefactoren. Basisfactoren zijn factoren als wet- en regelgeving, kwaliteit universiteit en de door u genoemde zachte waarden als openheid en ease of doing business (bijvoorbeeld door ontbreken corruptie). Basislocatiefactoren zijn echter factoren die elke regio op orde moet hebben om uberhaupt de concurrentie aan te gaan. Het zijn de toplocatiefactoren waarop een regio het verschil kan maken. Daarom juist is het voor Brainport wenselijk om zaken als ‘het aantal patenten’ of ‘hightech kennisniveau’ uit te dragen, en niet de door u genoemde zachte waarden.

    Antwoord
    • Carina Weijma

      Geachte heer of mevrouw Janssen, ik herken wat u zegt. Ik bedoel te zeggen dat het niet alleen die economische waarden zijn, maar daarnaast/ook de zachte waarden. Tien jaar geleden is er een onderzoek naar cultuuraspecten in deze regio gedaan. Daar kwamen de zachte waarden – naast de basislocatiefactoren – naar voren.

      Antwoord
  2. René Schoone

    Wat een prachtige blog. Mooi hoe je de ‘ongeschreven’ waarden aan het papier hebt toevertrouwd: een mooie stap in onze eigen bewustwording van de kracht van deze regio. Die niet in de harde, economische ego gerelateerde waarden zit, maar in de zachte waarden die je omschrijft. En om een antwoord te geven op je vraag of deze waarden impact hebben op de mensen die hier leven en werken: absoluut. Sterker nog, we geven er dagelijks invulling aan, en (her)bevestigen daarmee wat onze idealen zijn.

    Antwoord
    • Carina Weijma

      Mooi dat je het herkent, Rene. Ik denk inderdaad dat wij elkaar die waarden mee kunnen geven. Maar we moeten ons er wel van bewust zijn.

      Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *